אטאמישע נומער	41
CAS נומער	7440-03-1
אַטאָמישע מאַסע	92.91
שמעלץ־פונקט	2 468 °C
קאָכן־פונקט	4 900°C
אַטאָמישער באַנד	0.0180 נאַנאָמעטער3
געדיכטקייט ביי 20 °C	8.55 ג/קמ³
קריסטאַל סטרוקטור	קערפער-צענטרירטע קובישע
גיטער קאָנסטאַנט	0.3294 [נ״מ]
שעפע אין דער ערד'ס קראַסט	20.0 [ג/ט]
גיכקייט פון קלאַנג	3480 מעטער/סעקונדע (ביי צימער־גיך) (דינע שטאנג)
טערמישע עקספּאַנשאַן	7.3 מיקראָמעטער/(מ·ק) (ביי 25 °C)
טערמישע קאַנדאַקטיוויטי	53.7 וואט/(מ·ק)
עלעקטרישע קעגנשטאנד	152 נΩ·ם (ביי 20 °C)
מאָהס כאַרדנאַס	6.0
וויקערס כאַרדנאַס	870-1320Mpa
ברינעל כאַרדנאַס	1735-2450Mpa

ניאָביום, פריער באַקאַנט ווי קאָלאָמביום, איז אַ כעמישער עלעמענט מיט סימבאָל Nb (פריער Cb) און אַטאָם נומער 41. עס איז אַ ווייך, גרוי, קריסטאַלינע, דאַקטיל טראַנזישאַן מעטאַל, אָפט געפֿונען אין די מינעראַלס פּיראָטשלאָר און קאָלאָמביט, דעריבער דער פריערדיקער נאָמען "קאָלאָמביום". זיין נאָמען קומט פון גריכישער מיטאָלאָגיע, ספּעציפֿיש ניאָבע, וואָס איז געווען די טאָכטער פון טאַנטאַלוס, דער נאָמען פון טאַנטאַלום. דער נאָמען שפּיגלט אָפּ די גרויסע ענלעכקייט צווישן די צוויי עלעמענטן אין זייערע פיזישע און כעמישע אייגנשאַפֿטן, מאַכנדיג זיי שווער צו אונטערשיידן.

דער ענגלישער כעמיקער טשאַרלס העטשעט האָט באַריכטעט וועגן אַ נײַעם עלעמענט ענלעך צו טאַנטאַלום אין 1801 און האָט אים געגעבן דעם נאָמען קאָלאָמביום. אין 1809 האָט דער ענגלישער כעמיקער וויליאם הײַד וואָללאַסטאָן פאַלש געשלאָסן אַז טאַנטאַלום און קאָלאָמביום זענען אידענטיש. דער דײַטשער כעמיקער היינריך ראָוז האָט באַשטימט אין 1846 אַז טאַנטאַלום ערצן אַנטהאַלטן אַ צווייטן עלעמענט, וואָס ער האָט געגעבן דעם נאָמען ניאָביום. אין 1864 און 1865 האָט אַ סעריע וויסנשאַפֿטלעכע געפינסן קלאָר געמאַכט אַז ניאָביום און קאָלאָמביום זענען דער זעלביקער עלעמענט (ווי אונטערשיידן פֿון טאַנטאַלום), און פֿאַר אַ יאָרהונדערט זענען ביידע נעמען געניצט געוואָרן אויסטוישלעך. ניאָביום איז אָפֿיציעל אנגענומען געוואָרן ווי דער נאָמען פֿון דעם עלעמענט אין 1949, אָבער דער נאָמען קאָלאָמביום בלייבט אין הײַנטיקן באַנוץ אין מעטאַלורגיע אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן.

ערשט אין די פריע 20סטע יארהונדערט איז ניאָביום ערשט גענוצט געווארן קאמערציעל. בראזיל איז דער פירנדער פראדוצירער פון ניאָביום און פעראָניאָביום, א צומיש פון 60-70% ניאָביום מיט אייַזן. ניאָביום ווערט מערסטנס גענוצט אין צומישן, דער גרעסטער טייל אין ספעציעלן שטאָל ווי למשל דעם וואָס ווערט גענוצט אין גאַז רערן. כאָטש די צומישן אנטהאלטן א מאַקסימום פון 0.1%, פארשטארקט דער קליינער פּראָצענט ניאָביום די שטאַרקייט פון דעם שטאָל. די טעמפּעראַטור פעסטקייט פון ניאָביום-אנטהאלטנדיקע סופּערצומישן איז וויכטיק פאר זיין נוצן אין דזשעט און ראַקעטן מאָטאָרן.

ניאָביום ווערט גענוצט אין פארשידענע סופּערקאַנדאַקטינג מאַטעריאַלן. די סופּערקאַנדאַקטינג אַלויז, וואָס אַנטהאַלטן אויך טיטאַניום און צין, ווערן ברייט גענוצט אין די סופּערקאַנדאַקטינג מאַגנעטן פון MRI סקאַנערס. אַנדערע אַפּליקאַציעס פון ניאָביום אַרייַננעמען וועַלדינג, נוקלעאַרע אינדוסטריעס, עלעקטראָניק, אָפּטיק, נומיסמאַטיק און צירונג. אין די לעצטע צוויי אַפּליקאַציעס, די נידעריקע טאַקסיסיטי און ירידעסאַנס פּראָדוצירט דורך אַנאָדיזאַציע זענען העכסט געוואונטשענע אייגנשאַפטן. ניאָביום ווערט באַטראַכט ווי אַ טעכנאָלאָגיע-קריטיש עלעמענט.

פיזישע כאַראַקטעריסטיקס

ניאָביום איז אַ גלאַנציק, גרוי, דאַקטיל, פּאַראַמאַגנעטיש מעטאַל אין גרופּע 5 פון דער פּעריִאָדישער טאַבעלע (זעט טאַבעלע), מיט אַן עלעקטראָן קאָנפיגוראַציע אין די אויסערסטע שאָלן וואָס איז נישט טיפּיש פֿאַר גרופּע 5. (דאָס קען מען באַמערקן אין דער געגנט פון רוטעניום (44), ראָדיום (45) און פּאַלאַדיום (46).

כאָטש מען גלויבט אַז עס האָט אַ קערפּער-צענטרירטע קובישע קריסטאַל סטרוקטור פֿון אַבסאָלוט נול ביז זײַן שמעלץ-פּונקט, הויך-רעזאָלוציע מעסטונגען פֿון דער טערמישער עקספּאַנשאַן צוזאמען די דריי קריסטאַלאָגראַפֿישע אַקסעס ווײַזן אַניזאָטראָפּיעס וואָס זענען נישט קאָנסיסטענט מיט אַ קובישע סטרוקטור.[28] דעריבער, ווערט ערוואַרטעט ווײַטערדיקע פֿאָרשונג און ענטדעקונג אין דעם געביט.

ניאָביום ווערט אַ סופּערקאַנדאַקטאָר ביי קריאָגעניק טעמפּעראַטורן. ביי אַטמאָספערישן דרוק, האט עס די העכסטע קריטישע טעמפּעראַטור פון די עלעמענטאַרע סופּערקאַנדאַקטאָרס ביי 9.2 ק. ניאָביום האט די גרעסטע מאַגנעטישע דורכדרינגונג טיפקייט פון יעדן עלעמענט. אין דערצו, איז עס איינער פון די דריי עלעמענטאַרע טיפּ II סופּערקאַנדאַקטאָרס, צוזאַמען מיט וואַנאַדיום און טעכנעטיום. די סופּערקאַנדאַקטיוו אייגנשאַפטן זענען שטאַרק אָפענגיק אויף דער ריינקייט פון די ניאָביום מעטאַל.

ווען עס איז זייער ריין, איז עס פאַרגלייַכלעך ווייך און דאַקטיל, אָבער אומריינקייטן מאַכן עס שווערער.

דאס מעטאַל האט א נידריגע קאַפּטשער קראָס-סעקשאַן פֿאַר טערמישע נעיטראָנען; אַזוי ווערט עס גענוצט אין די נוקלעאַרע אינדוסטריעס וואו נעיטראָן טראַנספּאַרענטע סטרוקטורן זענען געוואונטשן.

כעמישע אייגנשאַפטן

דאס מעטאַל נעמט אן א בלויע קאליר ווען עס ווערט אויסגעשטעלט צו לופט ביי צימער טעמפעראטור פאר לענגערע צייטן. טראץ א הויכן שמעלץ פונקט אין עלעמענטארער פארעם (2,468 °C), האט עס א נידעריגערע געדיכטקייט ווי אנדערע רעפראַקטארע מעטאלן. דערצו, איז עס קעראָוזשאַן-קעגנשטעליק, ווייזט סופּערקאַנדאַקטיוויטי אייגנשאַפטן, און פארמירט דיעלעקטרישע אָקסייד שיכטן.

ניאָביום איז אַ ביסל ווייניקער עלעקטראָפּאָזיטיוו און מער קאָמפּאַקט ווי זיין פאָרגייער אין דער פּעריִאָדישער טאַבעלע, צירקאָניום, בשעת עס איז כּמעט אידענטיש אין גרייס צו די שווערערע טאַנטאַלום אַטאָמען, צוליב דער לאַנטאַניד קאָנטראַקציע. צוליב דעם, זענען ניאָביום'ס כעמישע אייגנשאַפטן זייער ענלעך צו די פון טאַנטאַלום, וואָס דערשיינט גלייך אונטער ניאָביום אין דער פּעריִאָדישער טאַבעלע. כאָטש זיין קעראָוזשאַן קעגנשטעל איז נישט אַזוי אויסגעצייכנט ווי די פון טאַנטאַלום, מאַכן דער נידעריקער פּרייַז און גרעסערע פאַרפֿיגבאַרקייט ניאָביום אַטראַקטיוו פֿאַר ווייניקער פאָדערנדיקע אַפּליקאַציעס, ווי למשל וואַנע ליינינגז אין כעמישע פאַבריקן.